تجلیل از روزنامهنگاران برتر كشور در خانه روزنامه نگاران ايران
تهیه گزارش: نیکی محجوب
همزمان با روز جهانی آزادی مطبوعات مراسم تجلیل از روزنامهنگاران برتر سال 87 در انجمن صنفی روزنامهنگاران برگزار شد.هیاتمدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران با توجه به معیارهای مختلف، احمد بورقانی، لطفالله میثمی، عذرا دژم، هوشنگ گلمكانی و محمد قوچانی را به عنوان روزنامهنگاران برتر سال انتخاب و معرفی كرد. 
زندهیاد احمد بورقانی روزنامهنگار و مدیر مطبوعاتی دیماه 1338 در تهران متولد شد. وی در نیمه اول سال 58، مسوولیت انتشار نشریهای با نام حقیقت را در دبیرستان برعهده گرفت. این نخستین كار جدی روزنامهنگاری بورقانی بود.
بورقانی پس از انقلاب از سوی دوستانش دعوت به همراهی با دكتر كمال خرازی در خبرگزاری جمهوری اسلامی فعلی و خبرگزاری پارس آن زمان شد. وی به همراه تعداد دیگری از جوانان كه همگی دانشجو بودند، بعد از گذراندن دوره آموزش خبری و شركت در امتحان، به گروه سیاسی راه یافت و در سال 1363 سردبیر ارشد خبرگزاری شد.
بورقانی همزمان با كار بعد از بازگشایی دانشگاهها در سال 65 فارغالتحصیل شد. در سال 66 به سمت سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ منصوب شد و مسوولیت اطلاعرسانی اخبار جنگ را برعهده داشت. 2 سال بعد مسوولیت تاسیس دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورك به وی واگذار شد.
این روزنامهنگار پس از استعفای خاتمی از وزارت فرهنگ و ارشاد در سال 71 به كارش در دفتر ایرنای سازمان ملل خاتمه داد. یك سال بعد تا سال 76 علاوه بر نگاشتن مقاله و مطلب به كار ویراستاری كتاب مشغول شد. بورقانی سایتی به زبان انگلیسی به نام نتایران را به عنوان اولین و جدیترین سایت انگلیسیزبان راهاندازی كرد.
پس از پیروزی سیدمحمد خاتمی در انتخابات ریاستجمهوری، بورقانی مسوولیت معاونت مطبوعاتی وزارتخانه ارشاد و فرهنگ اسلامی را برعهده گرفت. وی در مدت فعالیتش كمك شایانی به توسعه مطبوعات كرد، اما پس از یك سال و نیم از قبول مسوولیت بورقانی به علت برخی دشواریها و مشكلات از سمت خود استعفا كرد.
بورقانی پس از آن به عنوان مشاور وزیر كشور مشغول به كار شد، در سال 79 از شهر تهران نامزد نمایندگی مجلس شد و پس از پایان كار مجلس ششم به وزارت كشور بازگشت و از آنجا به كتابخانه ملی رفت، با روی كار آمدن دولت احمدینژاد به ماموریتش به عنوان مشاور رئیس كتابخانه ملی خاتمه داده شد. پروندهاش به ریاستجمهوری بازگشت و از آن زمان تا هنگام درگذشت ناگهانیاش، ناچار به استفاده از مرخصی استحقاقی بدون حقوق شد.
لطفالله میثمی، دیگر برگزیده امسال روزنامهنگار و فعال سیاسیای است كه پس از دریافت جایزه آن را به عزتالله سحابی تقدیم كرد. دوران تحصیلی میثمی همزمان با شور و شوق مبارزه در دانشگاهها بود. در آن سالها با مرحوم آیتاللـه طالقانی، مهندس بازرگان، مهندس حبیبی، یداللـه و عزتاللـه سحابی آشنا شد.
میثمی در طول دوران مبارزه چندینبار دستگیر و زندانی شد. میثمی پس از انقلاب و از آبان 60 به بعد نشریه راه مجاهد را منتشر كرد كه پس از 12 سال انتشار از سوی دادگاه ویژه روحانیت متوقف شد. میثمی در سال 1377 نشریه چشمانداز ایران را منتشر كرد.
تنها زن برگزیده امسال عذرا دژم است، او متولد 1327 است. دژم فعالیتش را در سال 1347 در خبرگزاری پارس آغاز كرد، شروع كار وی با مقابله اخبار در بولتن خبرگزاری بود. واحدهای درسی روزنامهنگاری و گزارشنویسی را در خبرگزاری گذراند، سپس در فاصله سال 48 تا 49 دبیر بخش اخبار داخلی و خارجی خبرگزاری پارس شد. از سال 49 تا 50 دبیر اخبار خارجی و از یك سال بعد تا سال 53 دبیر اخبار داخلی بود.
فعالیت دژم در خبرگزاری پارس تا زمان بازنشستگی در سال 59 با سمت كارشناس خبری و خبرنگار سیاسی ادامه یافت. وی از سال 1354 تا انقلاب اسلامی خبرنگار ویژه نخستوزیری بود و تا تیرماه 59 خبرنگار سیاسی و احزاب خبرگزاری جمهوری اسلامی بود. از جمله مصاحبههای معروف وی گفتوگوی سال 1354 او با انوار سادات رئیسجمهور مصر بود.
او در ملاقات فرح پهلوی با آیتاللـه خویی در سال 57 نیز وی را همراهی كرد و در سال 1358 در نشست سازمان كنفرانس اسلامی در اسلامآباد پاكستان همراه با صادق قطبزاده وزیر امور خارجه وقت حضور داشت. خانم دژم پس از انقلاب نیز مسوولیتهای متعددی برعهده داشته است، از آن جمله، دبیر تحریریه ماهنامه روند اقتصادی از سال 82 تاكنون، عضو تحریریه پیام امروز 1380-1373، عضو تحریریه ماهنامه صنعت حمل و نقل 1371-1369، معاون سردبیر ماهنامه سنبله 1369-1367 و همزمان همكاری با نشریات منتشره در زمینه هوانوردی، ایرانگردی، جهانگردی و اقتصادی.
دژم نخستین كسی بود كه بعد از ترور حجاریان با وی مصاحبه كرد. همچنین نخستین روزنامهنگاری بود كه پس از آزادی كرباسچی از زندان با او گفتوگو كرد. از دیگر فعالیتهای دژم، نخستین مصاحبه با حداد عادل بعد از انتخابات در مجلس ششم، نامزدی فلاحیان در دوره هشتم ریاستجمهوری است. دژم دو تحقیق درباره نوسازی صنایع ایران و كتاب و كتابخوانی در ایران از باستان تا عصر پهلوی سال 50 انجام داده است. كتاب اولین زنان شامل تحقیقات درباره فعالیت زنان ایران در هر رشتهای برای نخستینبار طی 100 سال اخیر است.
عذرا دژم در این مراسم با اشاره به اینكه دومینباری بود كه به دلایلی رزومه یا سوابق كاری از وی خواسته میشود، گفت: بار اول به دلیل انتخابم به عنوان برنده رشته مصاحبه در نخستین جشنواره مطبوعات، دادن عكس و رزومه به اداره مطبوعات وزارت ارشاد همان و اعلام نام دیگری به جای من در تالار وحدت همان چون بازنشسته سال 59 از خبرگزاری پارس یا جمهوری اسلامی بودم، به راحتی كنار گذاشته شدم.
در نیمه دهه 60 چنین باوری وجود نداشت كه حضور یك زن در برنامههای خبری ارتباطی با جنسیت او ندارد. كم نبود سمینار و كنفرانسی كه ترك كردم تنها به این دلیل چون نباید در ردیف و كنار همكاران مرد بنشینم. به یاد دارم اولینباری كه توانستم به عنوان یك خبرنگار در ردیف دیگر همكاران مرد قرار بگیرم، در مسجد شركت واحد اتوبوسرانی بود كه آقای رفسنجانی برای بازدید رفته بودند. روابط عمومی شركت و محافظان هاشمی رضایت دادند كه در بخش مردانه مسجد در ردیف دیگر خبرنگاران مرد بنشینم. تنها زن در محیط مردانه مسجد نهتنها برایم مشكل نبود، بلكه حس بسیار خوبی داشتم. از قالب زن بودن در آمده و به برابری رسیده بودم.
یك انسان جدای از جنسیت و همین یكسانی است كه روحیه میآفریند، قدرت میدهد و خلاقیت. از خبرگزاری گفتم و خانه دومی كه دیر زمانی است از آن دور افتادهام. جا دارد از دو موجود عزیز كه سالیان را در این سازمان بودند و از دستشان دادیم یادی كنم. استاد مصطفی قریب كه بیتردید حق بزرگی بر گردن گروه مترجمین این سازمان دارد و احمد بورقانی كسی كه وقتی سالها بعد، سمت معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد را پذیرفت، تنها مقامی بود كه پس از سالها برای آگاهی از دلیل بازنشسته شدنم، مرا یاری داد. هوشنگ گلمكانی نیز از دیگر برگزیدگان بود كه نتوانست در مراسم حضور یابد و گوران یكی از روزنامهنگاران قدیمی كه سال گذشته این جایزه را دریافت كرده بود، جایزه گلمكانی را دریافت كرد.
گلمكانی فعالیت مطبوعاتیاش را در سال 51 آغاز كرد. وی در نشریه تهران اكونومیست آغاز به كار كرد، چهار سال بعد عضو شورای سردبیری، دستیار دبیر و دبیر سرویس گزارش روزنامه آیندگان بود. در سال 58 عضو شورای سردبیری مجله جهانگرد شد. در سال 61 دبیر شورای نویسندگان و یكی از بنیانگذاران ماهنامه سینمایی فیلم بود. گلمكانی یكی از ویراستاران فصلنامه فیلم اینترنشنال است.
این روزنامهنگار آثار متعددی منتشر كرده، گنگ خوابیده، پاریس تگزاس، جاده،شب و ... تعدادی از آنهاست.
محمد قوچانی جوانترین برگزیده این مراسم بود. قوچانی از سال 71 كه برنده بهترین نوشته در مسابقه نقدنویسی سروش نوجوان شد، فعالیت آماتوری مطبوعاتیاش آغاز شد. فعالیت حرفهای وی همكاری با نشریه گوناگون و سپس سردبیری آن از سال 76 تا 77 بود.
معرفی قوچانی به روزنامه خرداد و همكاری جدی با این نشریه، عضو ثابت گروه سیاسی روزنامه نشاط و مسوول صفحه لایی سیاسی بود. قوچانی خبرنگار روزنامه اخبار اقتصادی بخش سیاسی عصر آزادگان بود و در همین روزنامه ستونهای خبرسازان را مینوشت. وی از سال 79 در نشریات مختلف سردبیر بوده است. از آن جمله، همشهری تهران، همشهری ماه، همشهری جمعه، شرق، هممیهن و شهروند امروز.
از تالیفات قوچانی میتوان كتابهای یقه سفیدها، یك گام به پیش و دو گام به پس، بازی بزرگان و... را نام برد. قوچانی همچنین به مدت 36 روز در سال 79 زندانی شد. انجمن صنفی روزنامهنگاران در این مراسم بیانیهای را منتشر كرد كه در بخشی از آن آمده است: سوم می هر سال در سراسر جهان به عنوان روز جهانی آزادی مطبوعات گرامی داشته میشد تا به این طریق از فعالان رسانه و روزنامهنگاران تقدیر و تجلیل شود.
مطبوعات را ركن چهارم دموكراسی لقب دادهاند و این به آن معنا است كه مردمسالاری در جوامع با هر نام و عنوانی بدون وجود مطبوعات آزاد و مستقل و فعالیتهای آزاد رسانهای تحقق خارجی نمییابد و به امری میانتهی و فاقد محتوا تبدیل میشود. تقریبا همه روزنامهنگاران با مسائل و مشكلات مواجه و درگیرند، اما به میزانی كه از درجه آزادی و دموكراسی در كشورها كاسته میشود یا درگیر جنگ و شورش میشوند، به همان میزان بر مسائل و مشكلات آنها در انجام وظیفه حرفهای آنها افزوده شده و با خطرات بیشتری مواجه میشوند. اگر امنیت شغلی و استقلال حرفهای را اركان مهم تحقق روزنامهنگاری آزاد بدانیم گریزی از آن نیست كه روند اوضاع را طی سالهای گذشته در كشور مثبت ارزیابی نكنیم. از یك سو توقیفهای غیرحقوقی مطبوعات و نیز سختگیریهای خفقانآور در زمینه صدور مجوز نشریات از میزان امنیت حرفه روزنامهنگاری كاسته، همچنین صدور بخشنامه و ابلاغیههای مطبوعاتی استقلال مطبوعات و روزنامهنگاران را در تحقق رسالت روزنامهنگاری به چالش كشیده است. با همه این تضییقات اما با همت و اراده روزنامهنگاران كشور، جریان كار مطبوعاتی همچنان زنده و پویاست و امیدوار به تحقق آیندهای آزادتر و مصونتر تلاش میكند. بانكیمون، دبیركل سازمان ملل نیز به همین مناسبت بیانیهای را منتشر كرد.
از آموزش جوانترین عضو جامعه گرفته تا مشاركت كامل شهروندان برای رهبری سیاسی خود، این دسترسی به اطلاعات است كه هر یك از ما را برای تحول زندگی و جوامعمان توانمند میسازد. همان گونه كه آب برای رشد زندگی حیاتی است، دانش، توان ما را برای تفكر و تحول پایدار مینماید. زمانی كه اطلاعات آزادانه جریان دارد، مردم مجهز به ابزار برای كنترل زندگی خویش هستند. وقتی كه جلوی جریان اطلاعات گرفته میشود- چه به دلیل سیاسی یا فنی- توان ما برای فعالیت متوقف میگردد. شصت سال قبل آنان كه پیش نویس اعلامیه جهانی حقوق بشر را تهیه كردند در ماده 19 آن اعلان نمودند كه حق هر فرد برای آزادی عقیده و بیان «شامل آن است كه از داشتن عقاید خود بیم و اضطرابی نداشته باشد و در كسب اطلاعات و افكار و در اخذ و انتشار آن به تمام وسایل ممكن و بدون ملاحظات مرزی آزاد باشد.» از آنجایی كه روند سریع جهانی شدن توسعه رسانههای حرفهای، مستقل، كثرتگرا و آزاد را تقویت نموده، اهمیت این حق بیشتر از هر زمان دیگر مشهود گردیده است. پیشرفتهای فناوری و با سوادی،دسترسی به اطلاعات و رسانهها را به عنوان حقی برای همه افراد ارتقا بخشیده. رسانه مطمئن و مستقل یكی از پایههای صلح و مردم سالاری است. حمله به آزادی مطبوعات هجومی علیه حقوق بینالملل، بشریت و خود آزادی است یا به عبارت دیگر هر آنچه كه سازمان ملل مدافع آن است. بنابراین اینجانب نگران رفتاری هستم كه روزنامهنگاران را در سراسر جهان بهطور فزاینده هدف قرار داده و متاسفم از اینكه اینچنین جنایاتی بهطور صحیح مورد تحقیق و پیگرد قانونی واقع نمیشود
عكسها از منوچهر قلم چي
+ نوشته شده توسط محمد تیموری در یکشنبه پانزدهم اردیبهشت 1387 و ساعت
18:35 |